Όλα όσα ξέραμε στη διατροφή αλλάζουν;

Όταν έρχεται μια μελέτη να ανατρέψει όλα όσα ξέραμε έως τώρα στη διατροφή μας και είσαι διαιτολόγος – διατροφολόγος, σίγουρα είναι κάτι που δεν σε αφήνει αδιάφορο. Πόσο μάλλον όταν αυτή η μελέτη δημοσιεύεται σε ένα από τα πιο έγκριτα περιοδικά στον κόσμο, στο  «The Lancet» και αναπαράγεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από καλούς συναδέλφους που γνωρίζω προσωπικά και εκτιμώ.

Ο λόγος γίνεται για την προοπτική μελέτη (PURE) που διεξήχθη σε 18 χώρες στις πέντε ήπειρους με βασικό σκοπό να εξετάσει τη σχέση των λιπών και των υδατανθράκων με τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τη θνησιμότητα. Το συμπέρασμα λοιπόν της έρευνας, ήταν αυτό που με έκανε να αφήσω στην άκρη όλα τα άλλα, για να ασχοληθώ μαζί της.

«Interpretation: High carbohydrate intake was associated with higher risk of total mortality, whereas total fat and individual types of fat were related to lower total mortality. Total fat and types of fat were not associated with cardiovascular disease, myocardial infarction, or cardiovascular disease mortality, whereas saturated fat had an inverse association with stroke. Global dietary guidelines should be reconsidered in light of these findings».

Δηλαδή, η υψηλή πρόσληψη υδατανθράκων σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας την ίδια στιγμή που η συνολική πρόσληψη λιπών αλλά και συγκεκριμένοι τύποι λίπους σχετίζονται με μειωμένη θνησιμότητα. «Στο φως αυτών των ευρημάτων, θα πρέπει να αναθεωρήσουμε όλα όσα ξέραμε για τη διατροφή».

Υπενθυμίζω ότι αυτά που ξέρουμε σήμερα για τη διατροφή μας στηρίζονται από ένα τεράστιο όγκο μελετών και ερευνών για τουλάχιστον 50-60 χρόνια όπου λένε το εξής:

Η υγεία μας διασφαλίζεται από μια διατροφή που είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, προϊόντα ολικής αλέσεως, όσπρια (μέχρι εδώ είναι όλοι υδατάνθρακες), ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και θαλασσινά και φτωχή σε επεξεργασμένους υδατάνθρακες, ζάχαρη και κορεσμένο λίπος.

Αντιθέτως με όλα όσα ξέρουμε, το συμπέρασμα της εν λόγω έρευνας προσφέρεται δωρεάν σε όποιον έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, όμως χρειάζεται να καταβάλει 31,5 δολάρια για να κατεβάσει και να διαβάσει ολόκληρο το περιεχόμενό της. Πιθανολογώ, ότι οι αγαπητοί συνάδελφοι που αναπαρήγαγαν τα συμπεράσματα της έρευνας, δεν διάβασαν την ίδια την έρευνα.

Μια πιο προσεκτική ματιά στην εν λόγω έρευνα, αποκαλύπτει σε πάρα πολλά σημεία ότι το τίτλος και το συμπέρασμα της έρευνας δεν έχουν καμία σχέση με το περιεχόμενο της.

Όπως για παράδειγμα…

Το ποσοστό του κορεσμένου λίπους που εξετάστηκε ανάμεσα στις 18 χώρες της μελέτης κυμάνθηκε από 6 έως 11% των θερμίδων. Αυτό το ποσοστό είναι πολύ λιγότερο από το ποσοστό του κορεσμένου λίπους που καταναλώνουν οι άνθρωποι που ζουν στις δυτικές κοινωνίες. Ταυτόχρονα οι διεθνείς συστάσεις για πρόσληψη κορεσμένου λίπους είναι 7 -10%, δηλαδή πολύ κοντά στην πρόσληψη κορεσμένου λίπους που είχαν τα άτομα της έρευνας. Συνεπώς, ο ισχυρισμός και η ενθάρρυνση του κόσμου στις δυτικές κοινωνίες να προσλαμβάνει περισσότερο κορεσμένο λίπος από το ήδη αυξημένο ποσοστό που λαμβάνει στη διατροφή του, δεν μόνο άστοχο αλλά είναι και ανεύθυνο.

Επιπλέον…

Η ιδέα της αύξησης του λίπους στη διατροφή και η ταυτόχρονη δαιμονοποίηση των υδατανθράκων γίνεται βούτυρο στο ψωμί όσων ασπάζονται τη μόδα της εποχής με την κετογονική δίαιτα (με 70-80% του συνόλου της διατροφής να προέρχεται από λίπος). Όμως, το ποσοστό του συνολικού λίπους που προτείνεται από την ίδια την έρευνα για βέλτιστη υγεία είναι στο 35% του συνόλου της διατροφής,  δηλαδή μόλις 5% παραπάνω από τις ισχύουσες διεθνείς συστάσεις.

«Our findings indicate that limiting total fat consumption is unlikely to improve health in populations, and a total fat intake of about 35% of energy with concomitant lowering of carbohydrate intake might lower risk of total mortality».

Ακόμα, η έρευνα αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τις ευεργετικές ιδιότητες των καλών λιπών όπως είναι τα πολυακόρεστα και μονοακόρεστα λίπη που προσλαμβάνουμε από ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο, αβοκάντο κλπ.

«Furthermore, our findings are consistent with randomised trials of the Mediterranean diet that have shown reduced risk of total mortality and cardiovascular disease among those consuming higher amounts of olive oil and nuts. Higher polyunsaturated fatty acid intake was associated with lower total mortality rates and a modest lower risk of stroke».

Συγνώμη, αλλά αυτό ήταν κάτι που ήδη ξέραμε εδώ και πάρα πολλά χρόνια και δεν προκύπτει από πουθενά στην συγκεκριμένη έρευνα, ότι μια πρόσληψη των καλών λιπών πάνω από τις ισχύουσες διεθνείς συστάσεις προσφέρει επιπλέον όφελος στην υγεία μας.

Επίσης στην έρευνα, οι ερευνητές παραδέχονται ότι ανάμεσα στα διάφορα ήδη λίπους δεν κατηγοριοποίησαν τα trans λιπαρά οξέα. Πρόκειται για πολύ κακής ποιότητας λιπαρών, βλαπτικών για την υγεία, τα οποία δημιουργούνται συνέπεια βιομηχανοποιημένων προϊόντων και θέρμανσης ελαίων κατά το τηγάνισμα. Αναρωτιέμαι, αν κατά τη συλλογή δεδομένων της έρευνας, όταν τα χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα δήλωναν ότι τρώνε πατάτες τηγανιτές, αυτές οι πατάτες προσμετρώντουσαν στους υδατάνθρακες ή κάπου αλλού;

«Fifth, we were unable to measure trans-fat intake which might affect our results, especially our replacement analyses».

Εφόσον η πατάτα είναι υδατάνθρακας και τα trans λιπαρά ήταν εκτός έρευνας, δεν έμενε επιλογή από το να κατηγοριοποιηθούν οι τηγανιτές πατάτες ως «υδατάνθρακες» όπως βέβαια και το άσπρο ρύζι, το άσπρο ψωμί, το άσπρο μακαρόνι αποδεικνύοντας έτσι τη βλαπτική επίδραση των επεξεργασμένων υδατανθράκων. Εδώ θέλω επίσης να υπενθυμίσω, ότι στη διατροφική πυραμίδα που εξέδωσε το Πανεπιστήμιο του Harvard, οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες κατέχουν μια πολύ χαμηλή θέση στη διατροφή μας και κατηγοριοποιούνται μαζί με τα γλυκά και τη ζάχαρη. Κάτι που επίσης γνωρίζαμε πολύ πριν τη δημοσίευση αυτής της έρευνας.

Το μεγαλύτερο ατόπημα της συγκεκριμένης έρευνας είναι η δαιμονοποίηση των υδατανθράκων ΧΩΡΙΣ τον διαχωρισμό τους. Διότι υδατάνθρακες νοούνται και τα επεξεργασμένα προϊόντα όπως το άσπρο ψωμί, το άσπρο ρύζι, τα άσπρα μακαρόνια, τα ντόνατς, τα πατατάκια κλπ αλλά και τα ανεπεξέργαστα προϊόντα όπως το ανεπεξέργαστο ρύζι, τα ανεπεξέργαστα μακαρόνια, το ανεπεξέργαστο ψωμί, τα όσπρια, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια.

«In our study more than half of the participants (52%) consumed a high carbohydrate diet (at least 60% of energy) and about a quarter derive more than 70% of their energy from carbohydrate.
Moreover, in our study most participants from low-income and middle-income countries consumed a very high carbohydrate diet (at least 60% of energy), especially from refined sources (such as white rice and white bread), which have been shown to be associated with increased risk of total mortality and cardiovascular events».

Και συνεχίζει

«We were unable to quantify separately the types of carbohydrate (refined vs whole grains) consumed. However, carbohydrate consumption in low-income and middle-income countries is mainly from refined sources».

Δηλαδή, πιο πάνω μας λέει ότι η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων σχετίζεται με αυξημένη θνησιμότητα και εμείς οι προϊστορικοί άνθρωποι μόλις ανακαλύψαμε τον τροχό!! Αλήθεια, τι θα περίμενε να βρει κανείς σε μια έρευνα όταν το 60 με 70% της διατροφής των ανθρώπων αποτελείται από υδατάνθρακες και μάλιστα στην πλειοψηφία τους, επεξεργασμένους και ταυτόχρονα δεν πιάνουν την απαιτούμενη πρόσληψη θερμίδων τόσο από την ομάδα των λιπών όσο και από την ομάδα των πρωτεϊνών;

Επιπλέον, η ίδια η έρευνα ορίζει τη συνολική πρόσληψη υδατανθράκων στο 50-55% με ταυτόχρονη φυσική δραστηριότητα, όπως δηλαδή συμβαίνει με τις ισχύουσες διεθνείς συστάσεις.

«However, the absence of association between low carbohydrate intake (eg, <50% of energy) and health outcomes does not provide support for very low carbohydrate diets. Importantly, a certain amount of carbohydrate is necessary to meet short-term energy demands during physical activity and so moderate intakes (eg, 50–55% of energy) are likely to be more appropriate than either very high or very low carbohydrate intakes».

Ουάο!!! Να και η Αμερική στο βάθος! Μόλις ανακαλύψαμε και αυτήν!!! Ειλικρινά απορώ! Από που προκύπτει από όλα τα παραπάνω ότι αλλάζουν όλα όσα ξέραμε στη διατροφή μας;

Το καθαρό συμπέρασμα της συγκεκριμένης έρευνας είναι ότι οι πιο φτωχοί και αγράμματοι άνθρωποι του πλανήτη, έχουν περιορισμένη πρόσβαση ή και καθόλου στην πρωτοβάθμια περίθαλψη και στην εκπαίδευση, καπνίζουν δύο φορές περισσότερο από τις ευκατάστατες κοινωνίες (Ευρώπη και Βόρεια Αμερική), και η δίαιτα τους αποτελείται από πολλούς επεξεργασμένους υδατάνθρακες ενώ ταυτόχρονα είναι ελλειπής σε λίπη και πρωτεΐνες. Κατά συνέπεια, αυτοί οι άνθρωποι έχουν σοβαρά αυξημένη πιθανότητα θνησιμότητας σε σχέση με άλλες κοινωνίες.

Ο τίτλος λοιπόν της εν λόγω μελέτης θα μπορούσε αντί γι’ αυτού που είναι, να ήταν: Όπου φτωχός και αγράμματος και η μοίρα του μαζί. Αλλά αυτό βέβαια δεν θα είχε ιδιαίτερη τύχη ως προς τον ντόρο και τις πωλήσεις μιας ανερχόμενης και αναπτυσσόμενης βιομηχανίας του λίπους. Σύμφωνα με τη δική τους λογική, εφόσον για το πάχος μας και για όλα μας τα άλλα δεινά φταίξαν οι υδατάνθρακες, ας στραφούμε προς στα λίπη…

Το ίδιο λάθος κάναμε και στη δεκαετία του 70 όταν φταίξαμε τα λίπη και δημιουργήσαμε  ένα σωρό επεξεργασμένες σαβούρες από υδατάνθρακες για να καταλάβουμε τελικά ότι η υγεία μας πήγε από το κακό στο χειρότερο. Σήμερα, τείνουμε να ακολουθήσουμε την αντίθετη οδό. Ενοχοποιούμε τους υδατάνθρακες για να φτιάξουμε σαβούρες από λιπαρές τροφές…

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν πάνω από ένας τρόποι για να τρώμε άσχημα και φαίνεται ότι είμαστε ταγμένοι, για να τους ανακαλύψουμε όλους! Όσο προσπερνάμε την ποσότητα και το είδος της τροφής και εστιάζουμε στην ενοχοποίηση συγκεκριμένων μακροθρεπτικών στοιχείων, όπως είναι οι υδατάνθρακες ή τα λίπη, τόσο πιο πολύ θα απομακρυνόμαστε από την ουσία και την πραγματικότητα. 

Μπαίνοντας στη διαδικασία να μελετήσω αυτήν την έρευνα εις βάθος μου κόστισε μέσα στο κατακαλόκαιρο αρκετά απογεύματα, μερικά βράδια και ένα σκοτωμένο Σαββατοκύριακο και συνειδητοποίησα ότι είναι πολύ πιο δύσκολο και χρονοβόρο να ξεσκεπάσεις ένα ψέμα από το να πεις απλά την αλήθεια. Συνειδητοποίησα, ότι ο καθαρισμός μιας κουράδας είναι πιο επίπονος από την παραγωγή της.

Όσο όμως υπάρχουν «επιστήμονες» που θέλουν με πυροτεχνήματα να μετατρέψουν τη νύχτα σε μέρα, να ξέρουν ότι,  αργόσχολοι σαν και μένα, διαθέτουν άπλετο χρόνο για σκότωμα!

 

Menu